Kategorie
Drzewa

ZNACZENIE DEKORACYJNE DRZEW

Struktura wewnętrzna. Strukturą wewnętrzną nazywamy charakterystyczny dla danego gatunku drzewa układ, gęstość, kierunki i proporcje konarów, gałęzi i pędów wypełniających przestrzeń zajmowaną przez koronę drzewa. Zróżnicowanie roślin drzewiastych powodowane cechami ich struktury wewnętrznej jest znacznie większe od zróżnicowania pokrojowego. Struktura korony drzewa uwidacznia się najlepiej u drzew liściastych o opadających liściach, a więc po okresie wegetacji. W tym też okresie cecha ta ma największe plastyczne znaczenie w kompozycjach z innymi roślinami lub elementami nieroślinnymi, jak np. z elewacjami lub bryłami domów itp..

Struktura zewnętrzna. Struktura zewnętrzna jest to jakość powierzchni korony, nazywana często fakturą. O charakterze tej powierzchni decydują różne tworzące się elementy — liście, kwiaty, owoce, a czasem i pędy. Największe jednak znaczenie plastyczne w tworzeniu struktury powierzchni mają liście; ich wielkość, kształt, jakość powierzchni, sposób ułożenia itp. przyczyniają się do bardzo wyraźnego zróżnicowania wyglądu zewnętrznego różnych gatunków drzew. Struktura powierzchni tworzona przez liście opadające jesienią jest cechą sezonową. Natomiast rośliny iglaste i zimozielone liściaste utrzymują prawie jednakową strukturę zewnętrzną przez cały rok. Dodatkowym zjawiskiem plastycznym dotyczącym struktury zewnętrznej drzew jest pojawianie się kwiatów lub owoców, ma ono jednak mniejsze znaczenie w kompozycji ze względu na stosunkowo niewielką trwałość kwitnienia lub utrzymywania się owoców. Jednak efekt dekoracyjny kwitnącego drzewa, choć krótkotrwały, może być bardzo silny. U dużych drzew bardzo wyraźne i dominujące znaczenie plastyczno-dekoracyjne ma również powierzchnia pni i konarów, czyli określony charakter ich kory. Jakość i barwa kory mogą decydować o zestawieniu drzewa z innymi elementami otoczenia, dlatego też w projektowaniu i doborze roślin cecha ta jest często uwzględniana i wykorzystywana.

Barwa. Dominującą barwą liści, igieł czy łusek jest barwa zielona. Pojawiające się na wiosnę młode liście różnych drzew są na ogół bardzo jasne i odznaczają się różnymi, często bardzo delikatnymi, odcieniami. Wiele młodych liści ma odcień żółty lub oliwkowy, niektóre zaś czerwonawy. To wiosenne zróżnicowanie barwy młodych liści nadaje drzewom osobliwe piękno, szczególnie w większych, wielogatunkowych układach.

Zróżnicowanie zabarwienia młodych liści maleje w miarę osiągnięcia przez nie maksymalnych rozmiarów. Stają się one zwykle ciemnozielone i barwa wszystkich drzew jest wówczas bardziej wyrównana i mało zróżnicowana. Są pewne odmiany niektórych gatunków drzew, jak np. czerwona odmiana jaworu, żółtopstra odmiana klonu jesionolistnego i inne, dzięki którym uzyskuje się ożywienie barwne wielu układów roślin w naszych parkach. Ubóstwo barw drzew w dość długim okresie lata urozmaicają na pewno niektóre gatunki kwitnące w tym czasie oraz krzewy i towarzyszące rośliny zielne. Bardzo atrakcyjny pod względem zabarwienia drzew jest okres jesienny. Okres ten jest jednak dość krótki, a jakość i długość trwania kolorystycznych zjawisk związanych z przebarwianiem się liści drzew zależy od właściwości określonych gatunków oraz od układu czynników atmosferycznych. Jeżeli pogoda jest ciepła i słoneczna, drzewa na wiele dni jakby zastygają w pięknej szacie „polskiej złotej jesieni”. Efekty barwne drzew iglastych są znacznie uboższe i mniej dynamiczne. Zielona barwa tych drzew ulega tylko wiosną rozjaśnieniu spowodowanemu wyrastaniem młodych pędów i rozwijaniem się młodych jasnozielonych igieł. Dość ciemne w pozostałym okresie zabarwienie roślin iglastych i mała jego zmienność powodują, że przewaga roślin iglastych w kompozycjach parkowych wywołuje często poważny i smutny nastrój. Dlatego też bardzo cenione są wśród roślin iglastych odmiany o żółtawym lub niebieskawym odcieniu, umożliwiające urozmaicenie ich monotonnej zieleni.

Rysunek. Projekt kompozycji roślin drzewiastych uwzględniający różne cechy plastyczne i ich zmienność.

Zmienność cech plastycznych

Należy pamiętać, że wszystkie zjawiska plastyczno-dekoracyjne związane z roślinami drzewiastymi ulegają ciągłym zmianom. Niektóre z tych zjawisk zmieniają się zależnie od fazy rozwoju drzewa w okresie wegetacji, jak np. zjawiska kolorystyczne, inne zaś, jak np. wielkość, ulegają zmianom przez cały okres życia drzew. Ta dynamika przemian plastycznych świata roślin, a w nim i drzew, powoduje, że zjawiska te

i związane z nim przeżycia estetyczne mają swój niepowtarzalny charakter. Zadaniem sztuki kształtowania ogrodów jest wykorzystanie tych zjawisk tak, aby każda cecha dekoracyjna rośliny była możliwie najlepiej wyeksponowana. Znajomość istnienia wielu cech plastycznych roślin drzewiastych i ich wartości dekoracyjnej jest niezbędna dla każdego, kto podejmuje jakąkolwiek pracę związaną z pielęgnowaniem drzew w terenach zieleni i wszelkich kompozycjach ogrodowych.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *