Kategorie
Drzewa

Rozłamania drzew w rozwidleniach

Prostym sposobem, wygodnym do stosowania w warunkach polowych, może być użycie prętów nie gwintowanych i bez nakrętek. Zadanie nakrętek może spełniać podkładka nałożona na pręt, którego koniec jest rozcięty i rozgięty, rozpłaszczony itp. (rysunek).

Rysunek. Zakończenie pręta zastępujące nakrętkę w pewnych typach wiązań (rozcięcie i rozgięcie, zagięcie, spłaszczenie).

Przechodzący przez konar pręt w większości wypadków nie jest prostopadły do osi wiązanych konarów, a więc i do płaszczyzny podkładki eliptycznej. W takich wypadkach zachodzi konieczność umieszczania podkładek nierównej grubości (klinowych). Zadaniem ich jest lepsze przeniesienie siły działającej skośnie na podkładkę eliptyczną i zapobieganie zgięciu pręta przy skręcaniu. Dlatego kąt, jaki tworzą płaszczyzny podkładki klinowej, powinien odpowiadać kątowi, o jaki odchylony jest pręt wiązania od prostopadłej do osi konara (rysunek).

Rysunek. Sposób wykonania uchwytu w wypadku skośnego przechodzenia pręta wiążącego: a — przez założenie podkładki klinowej, b — przez przyspawanie pod kątem podkładki płaskiej.

Ponieważ odchylenie takie nie powinno przekraczać 30°, a najczęściej waha się w granicach 10—20°, dlatego kąt stosowanych podkładek powinien się różnić o 10°. Wystarczy więc przygotowywać podkładki o kącie 10°, 20°, 30°. Stosowanie podkładek o takich kątach zmusza do przyjęcia tolerancji dopasowania w granicach do 5°. Niedokładność taka nie ma większego praktycznego znaczenia. Wykonanie podkładek klinowych jest trochę trudne. Najprostszym sposobem jest wykonanie ich w formie prostokąta i podwinięcie jednego końca, co daje kąt około 10°, lub otrzymanie przez wygięcie z płaskownika. Między nakrętką a podkładką klinową należy umieszczać podkładkę okrągłą o średnicy nieco większej od nakrętki.

Zamiast podkładek klinowych stosować można również podkładki stożkowe, których działanie jest podobne. Pod podkładkami stożkowymi należy koniecznie umieszczać podkładki okrągłe, lepiej rozkładające siły nacisku na podkładkę eliptyczną. Dość prostym rozwiązaniem zastępującym klinową lub stożkową podkładkę i nakrętkę może być przymocowanie (przez spawanie) do końca pręta okrągłej podkładki pod wymaganym kątem (rys. b).

Elementem bezpośrednio łączącym konary zwykle jest pręt stalowy. Do tego celu używane są pręty w przekroju okrągłe, gładkie, o średnicach 8—16 mm. Pręty mogą być jednolite lub połączone i tworzyć wiązania sztywne lub elastyczne.

W pewnych wypadkach (zdrowe twarde drewno, niewielkie siły rozciągające) można stosować różne haki wkręcane w drewno po wywierceniu nieco mniejszego otworu. Pręty przechodzące przez dwa przeciwległe konary powinny leżeć na tej samej prostej. Wyjątek stanowić mogą wiązania cieńszych bocznych konarów z grubym pniem. Wiercenie otworów według tej samej prostej w grubych pniach może znacznie zwiększać długość otworu.

Miejsce założenia wiązania między dwoma narażonymi na rozłamanie konarami może być różne (rysunki), jednak nieprzypadkowe.

Rysunki. Schematy różnych typów wiązań sztywnych i elastycznych stosowanych w różnych przypadkach wiązania konarów podobnych rozmiarów.

Bardzo ważnym czynnikiem wymagającym uwzględnienia przy zakładaniu wiązania są wiatry (rysunki), ich siła i kierunki, jakość drewna zabezpieczanych konarów i stan mechaniczny rozwidlenia.

Rysunki. Przykłady wiązań konarów o różnych grubościach i położeniu.

W pewnych warunkach układu i jakości konarów wiatr może powodować naprężenie wiązania i powstawanie momentu obrotowego wobec miejsca założenia podkładki, prowadzącego do złamania konara w miejscu wiązania (rysunek).

 

Wielkość tego momentu, czyli siły łamiącej, będzie tym większa, im niżej założone jest wiązanie. Natomiast niebezpieczeństwo złamania jest największe u drzew o wypróchniałym lub miękkim drewnie. Dlatego w takich wypadkach wiązanie powinno być zakładane możliwie wysoko. Jeżeli natomiast na tę samą gałąź będzie działać siła wiatru od strony zewnętrznej, wówczas występować będzie luzowanie wiązania, a po ustaniu podmuchu — cofanie się konara i szarpnięcie. Jeżeli takie ruchy odznaczają się dużą częstotliwością i szybkością, mogą uszkadzać wiązanie oraz niszczyć drewno w pobliżu elementów wiązania. Z tych względów, w takich warunkach wiązanie nie powinno być zakładane wysoko. Najbardziej zalecane jest wówczas nisko założone wiązanie sztywne z umieszczoną na pręcie rurką, uniemożliwiającą wspomniane zbliżenie i szarpnięcie wiązaniem.

Rysunek 1. Wiatr powodujący rozciąganie wiązania wywołuje moment obrotowy, który może doprowadzić do złamania.
Rysunek 2. Działanie wiatru może powodować odprężenie wiązania i występowanie szarpnięć przy ruchach powrotnych.
Rysunek 3. Przybliżenie konarów przed założeniem wiązania pozwala na ustalenie długości elementów wiązania i uzyskanie wymaganego lekkiego naprężenia.

Występujące wiatry mogą wywoływać również ruchy poprzeczne do kierunku wiązania, tym silniejsze, im wyżej znajduje się wiązanie. Aby ruchy te nie przenosiły się przez sztywny pręt wiązania na ścianki boczne otworu w drewnie, konieczne jest stosowanie odpowiednich przegubów wiązania, które łagodzą nacisk i wstrząsy z kierunków poprzecznych. Są to wiązania elastyczne.

Jednakże nawet, gdy stosuje się wiązania elastyczne, boczne naciski pręta na drewno otworów mogą być duże i powodować powstawanie szczelin oraz drażnienie i kaleczenie tkanki gojącej. W takich wypadkach konieczne jest umieszczanie podkładki po obu stronach konara.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *